Jak nastroić ukulele

Wprowadzenie

Strojenie instrumentu to podstawowa umiejętność, którą musisz zdobyć. Jeśli Twoje ukulele nie stroi zgodnie ze wzorcem to ćwiczenie nie będzie sprawiać Ci przyjemności oraz zablokuje postępy. Potraktuj to zadanie jako priorytet.

Standardowe ukulele ma 4 struny.

Struny możemy przedstawić graficznie w postaci czterech linii. Każda struna ma swoją nazwę reprezentowaną przez literę alfabetu.

Pierwsza struna, którą widzisz to G (licząc od głowy w kierunku nóg), a ostatnia to A. Być może taki zapis wydaje się nieczytelny, ale w ten sposób musisz go zapamiętać.

GCEA to standardowy strój dla ukulele sopranowego, koncertowego oraz tenorowego. W przypadku barytonu zalecany jest niższy strój np. DGBE.

Uwaga! Struna G nastrojona jest wyżej niż dwie środkowe struny (C oraz E). Aby to oznaczyć  strunę G zapisujemy jako małą literkę g.


Co oznacza, że ukulele jest nastrojone?

Każda ze strun ukulele musi być nastrojona do dźwięku o odpowiedniej wysokości (dźwięki GCEA jak na powyższym rysunku). Aby nastroić ukulele używamy stroików na główce (kluczy). Podciągamy dźwięk w górę lub obniżamy w dół.

Poniżej kilka sposobów jak szybko i skutecznie nastroić ukulele.


Aplikacja

Najlepszy sposób, aby szybko nastroić ukulele to bezpłatna aplikacja (wersja płatna ma więcej funkcji) na telefon GuitarTuna. Jest to świetne narzędzie dla osób początkujących, które nigdy wcześniej nie stroiły instrumentu. Aplikacja w intuicyjny sposób informuje, którą strunę stroimy oraz ile nam brakuje do wzorca.

Aplikacja wymaga dostępu do mikrofonu w telefonie –  rozpoznaje wysokość dźwięku.

W menu zaznacz instrument Ukulele: Soprano in C

Strojenie ukulele przy pomocy GuitarTuna jest bardzo proste. Na ekranie dotykowym wybieramy, którą strunę chcemy stroić (G, C, E lub A). Po zagraniu pustej struny, mikrofon w telefonie rozpozna wysokość dźwięku i przekaże informację czy musimy dokonać korekty.

W prawym górnym rogu aplikacji możemy załączyć tryb AUTO. Dzięki tej funkcji aplikacja sama rozpoznaje dźwięk – nie musimy wybierać, którą strunę chcemy aktualnie nastroić. Jeśli jesteś początkujący lepiej sprawdzi się tryb AUTO-OFF.


Jak rozpoznać, że struna ukulele jest rozstrojona?

Przy dźwięku niższym niż wzorzec, wskazówka odchylona jest w lewo. Pojawia się minus przed cyfrą, który informuje nas jak bardzo struna jest rozstrojona. Dodatkowo mamy komunikat TOO LOW! Powyżej mamy cyfrę -2, więc jest to niewielkie odchylenie od wzorca. Potrzebujemy drobnej korekty.

Aplikacja precyzyjnie określa jak bardzo struna jest rozstrojona. Im większa wartość wyrażona w liczbie tym więcej brakuje nam do wzorcowego dźwięku.

Powyższy obrazek przedstawia strunę mocno rozstrojoną w dół. Cyfra -22 to duże odchylenie od wzorcowego dźwięku.

Przy dźwięku wyższym niż wzorzec, wskazówka odchylona jest w prawo. Pojawia się plus przed cyfrą, oraz komunikat TOO HIGH! Powyżej mamy cyfrę +4, więc jest to niewielkie odchylenie od wzorca w górę.

Przy strunie idealnie nastrojonej do wzorca, wskazówka znajduje się w punkcie centralnym i ma zielony kolor. Po nastrojeniu wszystkich strun Twoje ukulele jest gotowe do gry.


Stroiki elektroniczne

W sklepach muzycznych możemy kupić stroiki elektroniczne zasilane na baterie lub zewnętrzny zasilacz. Mogą być to proste urządzenia lub zaawansowane dla profesjonalistów. Poniżej kilka przykładów.

Stroik firmy BOSS. Dźwięk zbierany jest przez wbudowany mikrofon lub przez kabel (jeśli ukulele wyposażone jest w elektronikę do gry pod wzmacniaczem). Stroik ma dodatkową funkcję – metronom do ćwiczenia rytmu. Zasilanie tylko na baterie.

Kolejny stroik firmy BOSS. Jest to urządzenie profesjonalne, pancernie wykonane i ciężkie. Jego przeznaczenie to gra na scenie. Zasilanie na baterie i zewnętrzny zasilacz.

Bardzo dobrej jakości stroik firmy TC Electronic. Zakładamy go na główkę ukulele (nie musimy go ściągać podczas gry).

Niektóre ukulele z funkcją gry pod „prądem” posiadają wbudowany stroik. Jest to praktyczne i wygodne rozwiązanie.


Kiedy warto kupić stroik profesjonalny?

 Jeśli nie jesteś profesjonalnym muzykiem to nie ma potrzeby inwestować w drogi stroik. Aplikacja lub prosty stroik zakładany na główkę ukulele doskonale spełnią swoją funkcję. Urządzenia profesjonalne dedykowane są do gry na scenie, gdzie stroimy ukulele w trudnych warunkach. W takich sytuacjach istotna jest niezawodność, precyzja oraz wytrzymałość obudowy.

Uwaga! Większość stroików elektronicznych nie rozpoznaje konkretnej struny tylko konkretny dźwięk. Jeśli nie masz doświadczenia w strojeniu ukulele to wybierz aplikację na telefon. Będzie łatwiej i szybciej.


Strojenie na słuch

Dzięki znajomości dźwięków (w teorii oraz w praktyce) możemy ocenić na „słuch” czy nasz instrument stroi oraz dokonać korekty. Osoby początkujące mogą mieć problem z prawidłową oceną dźwięku, dlatego polecam korzystanie w pierwszych tygodniach (czy nawet miesiącach) ze stroików elektronicznych lub aplikacji. Warto jednak stopniowo ćwiczyć słuch – uczyć się utworów oraz stroić na słuch. Z czasem postępy będą coraz większe – praktyka czyni mistrza.

Aby nastroić ukulele na słuch musimy mieć dźwięk wzorcowy. W sklepach można kupić kamerton – przyrząd, który generuje perfekcyjny dźwięk A. Inna opcja to nastrojenie jednej struny przy użyciu stroika elektronicznego, a pozostałych strun na słuch.


W jaki sposób stroić na słuch?

Przed przystąpieniem do poniższej instrukcji, nastrój strunę G do wzorca przy użyciu stroika elektronicznego. Następnie na jednej strunie naciskasz próg, a drugą uderzasz pustą. Twoim celem jest otrzymanie takiego samego dźwięku na obu strunach.

Krok 1: Naciśnij V próg na strunie G i porównaj z pustą struną C.

Krok 2: Naciśnij IV próg struny C i porównaj z pustą struną E.

Krok 3: Naciśnij V próg struny E i porównaj z pustą struną A.

Krok 4: Naciśnij II próg struny G i porównaj z pusta struną A. Jeśli poprawnie
wykonałeś poprzednie kroki to otrzymasz ten sam dźwięk na obu strunach.


Kiedy lepiej użyć stroika elektronicznego?

Strojenie na słuch wymaga ciszy, a takiego komfortu często nie mamy w warunkach koncertowych. Profesjonalni muzycy na scenie zawsze korzystają z urządzeń elektronicznych.


FAQ

Mam problem z nastrojeniem ukulele.

  1. Na początek sprawdź czy stroisz dobrą strunę. W pośpiechu łatwo pomylić strunę i kręcić złym kluczem.
  2. Ukulele może nie stroić jeśli jego jakość wykonania jest na niskim poziomie. Nie jest to wtedy wina techniki strojenia tylko samego instrumentu. W takiej sytuacji najlepiej oddać ukulele do lutnika na korektę. Warto kupować ukulele osobiście przy wsparciu doświadczonej osoby, aby mieć 100% pewności, że nabędziemy dobry egzemplarz.

 Ukulele nie trzyma stroju.

Instrumenty, które kupujemy w sklepie mają nowe struny. Jeśli stroisz strunę do dobrego dźwięku, a po chwili dźwięk automatycznie się obniża to zastosuj prosty i skuteczny patent. Naciągaj delikatnie każdą strunę. Po kilku takich czynnościach ukulele będzie bardziej stabilne. Ukulele niskiej jakości mogą być wyposażone w wadliwe klucze, które puszczają strój. W takiej sytuacji jedyna opcja to wymiana klucza/kluczy.

 Stroik pokazuje, że ukulele jest nastrojone, ale akordy nie brzmią dobrze.

  1. Jest to kwestia złej techniki gry, a konkretnie zbyt mocnego docisku struny do progu. Struny dociskamy z odpowiednią siłą (nie za mocno i nie za słabo) blisko metalowe progu.
  2. Podobnie jak w przykładzie wcześniej – może być to kwestia niskiej jakości instrumentu.

Jak widzisz sporo problemów ze strojem może wynikać ze słabej jakości instrumentu. Dlatego nigdy nie kupuj ukulele poniżej 200zł.


Podsumowanie

Ukulele możemy stroić na wiele sposobów. Jeśli jesteś początkujący to wybierz bezpłatną aplikację na telefon z funkcją wybierania strun. Osobom z doświadczeniem (oraz planami koncertowymi) polecam zainwestowanie w dobrej jakości profesjonalny stroik elektroniczny (może być zakładany na główkę ukulele). Z czasem znajdziesz swój ulubiony system strojenia. Powodzenia! 🙂

 

autor: Piotr Słapa